Bohicon

Zoersel heeft sinds 20 oktober 2011 een stedenband met Bohicon, een gemeente in het West-Afrikaanse Benin. Dit houdt in dat kennis, informatie en ervaringen uitgewisseld worden en dat de gemeentes elkaar ondersteunen op het vlak van beleid en lokaal bestuur. In het kader van deze samenwerking vonden er de afgelopen jaren verschillende wederzijdse uitwisselingen plaats.

Sinds 2014 neemt ook Monnikenheide een rol op in deze wederzijdse uitwisseling. Wij werken samen met Elvire, de sociaal assistente van de gemeente Bohicon. We richten ons in de samenwerking hoofdzakelijk op het psychiatrisch centrum Saint Camille, waar we trachten de levenskwaliteit van de patiënten te verbeteren.

 

Een stage voor Elvire

In 2014 ontvangt Monnikenheide Elvire. Zij werd als sociaal assistente bij de gemeente Bohicon aangeworven om de samenwerking met Saint-Camille en de andere Zoerselse projecten mee op te volgen. Tijdens haar stage maakt ze kennis met onze verschillende woon- en werkvormen. Ze leert onze bewoners kennen en hoe we hen ondersteunen in het dagelijkse leven. Ze waardeert hoe we iedereen een rol geven binnen de leefgroep, hoe klein een bijdrage soms ook is. De relatie tussen begeleiding en personeel ervaart ze daarbij als erg warm en respectvol.

Binnen de atelierwerking proeft ze van de gevarieerde daginvulling die we aanbieden. Ook hier ziet ze hoe iedereen toch een steentje kan bijdragen, zelfs in de omliggende dorpen, waar onze cliënten aan begeleid werken doen bij de bib, in de crèche, ... Ze vertelt ons dat wij overal de mogelijkheden zien van mensen met een beperking, terwijl zij in Bohicon vaak als een last ervaren worden wanneer ze niet mee kunnen in het dagelijkse leven. Personen met een beperking worden er vaak nog verstopt in huis of vastgeketend aan een boom.

Tijdens gesprekken met de pedagogen, sociale dienst, directie en onze psychiater, vertellen we meer over onze visie, interne procedures en processen, maar ook hoe de zorg in Vlaanderen georganiseerd en gesubsidieerd wordt en hoe de sector voor personen met een beperking zich onderscheidt van psychiatrische ziekenhuizen.

We bezoeken verder ook nog de thuisbegeleidingsdienst Kadodder en het psychiatrisch centrum Bethanië, waar ondersteuning van de thuiscontext en de behandeling en begeleiding van mensen met een psychiatrisch ziektebeeld verder toegelicht worden.

 

Bezoek met de delegatie

In april 2015 reist Leen Willems met de Zoerselse delegatie mee naar Bohicon, de tweede keer dat er vanuit Monnikenheide iemand mee gaat om de lokale cultuur en de verschillende projecten te leren kennen.

Er wordt een bezoek gebracht aan centre promotion sociale. Dit centrum komt op voor het welzijn van kinderen, vrouwen en personen met een fysieke beperking. Kinderen in een kwetsbare gezinssituatie kunnen rekenen op schoolmateriaal, voedsel of tijdelijke opvang in een veilige gezinssituatie. Vrouwen die slachtoffers zijn van economisch, fysiek of emotioneel  geweld vinden in het centre promotion sociale een veilig toevluchtsoord en mensen met een fysieke beperking kunnen er terecht voor materiële hulp of ondersteuning op vlak van gezondheid.

We bezoeken eveneens de verschillende Zoerselse projecten. In het tuinproject voor mannen met een fysieke beperking wordt er geëxperimenteerd met verschillende (Belgische) groenten, om een zo goed mogelijke oogst te bekomen. De groenten dienen voor eigen consumptie en om te verkopen, net zoals de konijnen die er gekweekt worden. Een interessant project, waar we in Saint Camille mogelijks ook mee verder geholpen kunnen zijn!

In het internaat voor dove kinderen krijgen dove kinderen en jongeren aangepast onderwijs en (woon)ondersteuning. Op basis van sponsoring voorziet het internaat in schoolmateriaal, uniformen en maaltijden.

 

In openluchtschooltjes die in de verschillende districten opgericht worden, wordt in ‘volwassenenonderwijs’ voorzien, waar jongeren en volwassenen leren lezen, rekenen en schrijven.

 

Saint Camille

Het is duidelijk dat Saint Camille sterk Christelijk geïnspireerd is. De Heilige Camille De Lellis is de beschermer van ziekenhuizen en zieken. God is er verantwoordelijk voor dat er zieke mensen zijn, maar anderzijds is hij ook diegene die er voor zorgt dat er goede mensen zijn om de zieken te helpen en verzorgen. Iedereen die in Saint Camille verblijft, is ziek, maar te genezen volgens deze filosofie.

Na een muzikaal onthaal in de kapel van Saint Camille, spreken we met Frère Daniël, toeziend directeur in afwezigheid van de stichter Grégoire Ahongbonon. Daniël vertelt ons over de problemen waar ze in Saint Camille tegenaan botsen. Het is moeilijk om in basishygiëne voor de patiënten te voorzien, omdat de middelen ontbreken om voldoende handschoenen e.d. aan te kopen. De beperkte financiële middelen zorgen er ook voor dat gebouwen, machines of de voertuigen niet tijdig hersteld kunnen worden. Het centrum is volledig afhankelijk van schenkingen.

Door de beperkte middelen, is er ook niet veel ruimte om personeel te voorzien. Er werken 2 verpleegkundigen, waarvan een de rol van psychiater op zicht neemt. Daarnaast zijn het vooral ex-patiënten die mee instaan voor de dagelijkse zorg van de andere patiënten, een gemende groep van mensen met een verstandelijke beperking en psychische problemen. Het zijn ook de ex-patiënten die de zorg en organisatie voor de ambulante patiënten, de medicatie en de keuken op zich nemen. De twee verpleegkundigen staan in voor het (medicatie)beleid, dat samen met Canadese vrijwilligers vanuit de stichting ‘les Amis de Saint Camille’ mee opgesteld en opgevolgd wordt.

Het idee van productieve ateliers zoals de akker, konijnen, weven, … zijn daarom heel waardevol om verder uit te werken. De variatie in groenten, vlees en het geld dat ermee verdiend wordt, kan dienen om de patiënten een iets kwaliteitsvollere opname te bieden. Het activeren van de patiënten is een project dat we als Monnikenheide ter harte nemen en samen met Elvire verder zullen uitwerken. De realisatie van een klein tuintje en een konijnenproject, samen met het weven van bedden, zijn de eerste stappen die we hierin samen zetten!  Monnikenheide schenkt tijdens het bezoek ook suiker, olie, zeep en rijst aan de patiënten van Saint Camille.

 

Jongerenproject

In 2015 reizen er voor de eerste keer jongeren uit het Zoerselse jeugdwerk naar Bohicon. Ze organiseren er gedurende 14 dagen een speelpleinwerking, waarbij ze met de ‘speelbus’ telkens naar een ander district reizen om met de kinderen te spelen. De jongeren spenderen ook een aantal dagen in Saint Camille om de patiënten een fijne daginvulling te geven. Ze schilderden er o.a. samen met de patiënten leuke tekeningen op de muur.

Het volgende jaar reizen Leen Willems en Erik Bruels van de Bibliotheek in Zoersel samen met de jongeren mee. In Saint Camille blijkt het tuinproject niet zo’n succes omdat er geen geschikte, afgebakende locatie gevonden wordt. De tuin is te schaduwrijk waardoor de planten niet goed groeien. Er wordt ondertussen ook volop geïnvesteerd in het weven van bedden. Een aantal handige patiënten zijn hier goed mee aan de slag. De bedden worden soms verkocht en soms intern gebruik, want nog niet alle patiënten hebben een bed om op te slapen, waardoor sommigen op een geweven matje slapen.

Samen met Elvire wordt er wekelijks geweven op kleine weeframen, maar dit levert helaas geen verkoopbaar product op. Ook het verloop van de patiënten is vaak te groot om tot iets te komen. Met de subsidies investeren we dit jaar in activiteiten materiaal en een grote kast om het materiaal veilig en op locatie te bewaren.

We brainstormen ook over de rol die Elvire als sociaal assistente binnen Saint Camille zou kunnen opnemen. Een belangrijk luik is de uitstroom van patiënten en het opvolgen van deze ‘ambulante’ hulpverlening. Thuisbegeleiding en sensibiliseren in de gemeenschappen is iets wat ze tot nu toe niet kennen, maar wat de beeldvorming rond personen met een beperking wel positief zou kunnen beïnvloeden.

Tijdens het verblijf kocht Leen een aantal typische Afrikaanse spullen. Deze werden op Monnikenheide verwerkt tot een MSST verhaal om zo de bewoners te kunnen betrekken in het uitwisselingsproject.

In de volgende jaren maakt het tuinproject plaats voor het kweken van konijnen, wat een groot succes blijkt! De verkoop van de konijnen verloopt goed en de patiënten hebben af en toe iets extra op het menu. Enkele jongeren uit Bohicon nemen een tijd lang elke zaterdag de verantwoordelijkheid om te werken rond alfabetisering met de patiënten. Het jongerenproject inspireerde hen om ook in Saint Camille aan de slag te gaan. 

Elvire werkt ondertussen ook een sensibiliseringscampagne uit, waarmee ze in de districten en in scholen op bezoek gaat. Ze geeft met kennis van zaken uitleg over de gevaren van alcohol en andere verslavingen, die leiden tot mogelijke psychische problemen. Door voldoende informatie te geven, worden de eerste stappen richting preventief werken gezet om opnames in Saint Camille te voorkomen.

We investeerden de subsidie middelen in o.a. medisch materiaal zoals bloeddrukmeters, medicatiedoosjes en weegschalen om de gezondheid van de patiënten te kunnen monitoren.

 

Bethanië

In 2017 stapt ook Bethanië als partner mee in het Bohicon-verhaal. Patricia Goudin reist met de delegatie mee, spreekt met Elvire en de Canadese vrijwilligers en denkt mee na over de volgende stappen in de samenwerking. Samen met Elvire werkt ze de sensibilisering verder uit. We buigen ons ook over het verder professionaliseren in of rond Saint Camille om zo de beeldvorming over en begeleiding van personen met een beperking of psychische kwetsbaarheid verder te verdiepen.

Bethanië nodigt Elvire later in het jaar uit om in Bethanië een stage te komen doen. Ze maakt er kennis met de verschillende afdelingen en zorgvormen. Op Monnikenheide komt ze nog eens een keer langs om met nieuwe projecten zoals de Bast en de Werkplaats kennis te maken.

We stellen in tussentijd ook vast dat het welzijn en de veiligheid van de patiënten onder druk komen te staan door het gebrek aan basisvoorzieningen. Mannen en vrouwen verblijven er door elkaar en worden niet gescheiden. Er vinden daardoor wel eens grensoverschrijdende situaties plaats. Ook de toiletten en douches laten te wensen over. Naast activeren, nadenken over ecologische projecten, … dringt een investering t.v.v. de basishygiëne zich op. We starten met nadenken over het verbouwen van de toiletten en douches en het beveiligen van de verschillende gebouwen zodat mannen en vrouwen apart kunnen slapen.

In 2019 reizen Florian Christiaensen uit Monnikenheide en An Geyzen uit Bethanië mee met de delegatie. Tijdens hun verblijf wordt een naaiatelier op poten gezet. De productie van zakken en tassen levert verkoopbare producten op én een zinvolle bezigheid voor de patiënten. Wie nog niet kan naaien, leert misschien een nieuw ambacht dat handig van pas komt bij de re-integratie in het gewone leven.

Door corona konden de bezoeken in 2020 en 2021 helaas niet doorgaan. De renovatie van de toiletten is gelukkig wel van start kunnen gaan. Ook het gebouw van de keuken wordt op dit moment onder handen genomen. De keuken wordt vergroot en het gebouw krijgt een verdieping om zo extra slaapplaatsen te creëren. 

Publicaties

Er verscheen in mei 2021 een leuk artikel over onze uitwisseling met Bohicon in Handiscoop!